Önce sermayeyi koru
Kaldıraçlı piyasalarda uzun vadeli başarı, isabet oranından önce kayıpların kontrolüne bağlıdır. Yüzde elli eriyen bir hesabın başa dönmesi için yüzde yüz kazanması gerekir; matematik, büyük kayıpların telafisini orantısız biçimde zorlaştırır.
Bu yüzden profesyonel yaklaşım her işleme aynı soruyla başlar: bu pozisyonda en fazla ne kaybedebilirim ve bu kayıp hesabımın yüzde kaçı?
Pozisyon büyüklüğü formülü
Yaygın kural, tek işlemde hesabın yüzde bir ila ikisinden fazlasını riske atmamaktır. Pozisyon büyüklüğü şu sırayla hesaplanır: önce zarar durdur mesafeniz (pip), sonra riske atacağınız tutar, en son lot.
Örnek: 10.000 dolarlık hesapta yüzde bir risk 100 dolardır. Zarar durdur mesafeniz 50 pip ise pip başına 2 dolar düşecek büyüklük seçersiniz; bu da EUR/USD'de 0,20 lota karşılık gelir. Mesafe uzadıkça lot küçülür, kısaldıkça büyür; riske atılan tutar hep aynı kalır.
Kayıp serilerine hazırlık
En iyi stratejiler bile art arda kayıp üretir. Yüzde bir riskle beş kayıplık seri hesabın yaklaşık yüzde beşini götürür; yüzde on riskle aynı seri hesabın yarısına mal olur. Seriler istisna değil istatistiktir; pozisyon büyüklüğü bu gerçeğe göre seçilir.
Kayıp serisi sırasında pozisyon büyütmek (kayıp kovalamak) en yaygın hesap bitirici davranıştır. Tersine, seri uzadığında riski geçici olarak düşürmek toparlanmayı kolaylaştırır.
Günlük disiplin
Riski yöneten, kuralları yazılı olan yatırımcıdır:
- Günlük ve haftalık azami kayıp limitinizi önceden belirleyin; limite gelince ekranı kapatın.
- Aynı yöne bakan pozisyonları tek risk olarak sayın; korelasyon riski gizli kaldıraçtır.
- Her işlemi tarih, gerekçe ve sonuçla not edin; ayda bir istatistiklerinizi çıkarın.
- Kuralı bozan işlemi, karla bitse bile hata olarak kaydedin.
Bu rehber genel eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Kaldıraçlı işlemler yüksek risk içerir.